Kedi ve köpek için güvenli ev bitkileri: hangileri zararsız?

Hangi bitkiyi bulundurduğun neden önemli?

Kediler merak, can sıkıntısı ya da tüy yumağını çıkarmak için yaprak kemirir; yavru köpekler ağız hizasındaki her şeyi çiğner. Yaygın ev bitkilerinin çoğu tahriş edici ya da zehirli maddeler içerir. Çoğu yalnızca salya ya da mide bozukluğu yapar, ama birkaçı az miktarda bile ciddi organ hasarına yol açabilir.

• Almadan önce kontrol et: Yalnızca yaygın adına değil, Latince adına bak. “Zambak” ya da “palmiye” gibi adlar birbiriyle ilgisiz bitkilerde kullanılır.
• Tek ve güvenilir bir liste kullan: ASPCA listesi bitkileri kedi, köpek ve at için ayrı ayrı değerlendirir; bu sitede de bu liste esas alınır.
• Hediye ve buketleri unutma: Kesme çiçekler ve mevsimlik bitkiler çoğu zaman evdeki en tehlikeli şeylerdir.

Kedi ve köpekler için zehirsiz sayılan ev bitkileri

Aşağıdaki bitkiler ASPCA listesinde hem kediler hem köpekler için zehirsiz olarak geçer. Üstelik bakımları da kolaydır; güvenli bir ev ile yeşil bir ev arasında seçim yapmak zorunda değilsin.

Az ışıklı ve nemli odalar için

• Kurdele çiçeği (Chlorophytum comosum)
• Calathea / dua çiçeği (Goeppertia)
• Boston eğrelti otu (Nephrolepis exaltata)
• Salon palmiyesi (Chamaedorea elegans)
• Peperomia
• Afrika menekşesi

Aydınlık pencereler için

• Areka palmiyesi (Dypsis lutescens)
• Kelebek orkide (Phalaenopsis)
• Haworthia
• Eşeverya
• Yılbaşı kaktüsü (Schlumbergera)
• Mum çiçeği (Hoya)

“Zehirsiz” demek “yemesi iyi” demek değil

Zehirsiz listelenen bir bitki hayvanını zehirlemez, ama yine de yiyecek değildir. Herhangi bir yapraktan çok yemek, özellikle sindirimi ete göre olan kedilerde kusma ya da ishale yol açabilir.

• Kurdele çiçeği birçok kedinin favorisidir; çok kemirmek yine de mideyi bozabilir.
• Bitki güvenli olsa bile gübre, sistemik ilaçlar, yaprak parlatıcı spreyler ve toprak karışımı zararlı olabilir.
• Sert ya da keskin yapraklar, kaktüs dikenleri ve gül dikenleri ağzı ve gözleri yaralayabilir.
• Listeler değişebilir, tür tanımı yanlış olabilir; emin değilsen veterinerine danış.

⚠️ Hayvanının ulaşabileceği saksılarda çubuk gübre, salyangoz yemi ya da böcek ilacı kullanma. Bu ürünler çoğu zaman bitkinin kendisinden daha tehlikelidir.

Kaçınılması gerekenler: önce zambaklar

Kediler için gerçek zambaklar (Lilium türleri) ve günlük zambaklar (Hemerocallis türleri) evdeki en tehlikeli bitkiler arasındadır. Bitkinin her parçası risklidir: yaprak, taç yaprak, polen, hatta vazodaki su. Yanından geçip tüyüne polen bulaşan ve onu yalayan bir kedi bile etkilenebilir. Kedili bir evde bu bitkileri ya da buketleri hiç bulundurma.

Kedi ve/veya köpekler için zehirli listelenen diğer yaygın bitkiler:

• Sikas (Cycas revoluta): Gerçek palmiye değildir; özellikle tohumları kedi ve köpekler için çok tehlikelidir.
• Difenbahya, barış çiçeği, potos, filodendron, monstera: Ağzı ve boğazı tahriş eden sivri kalsiyum oksalat kristalleri içerir.
• Aloe vera, paşa kılıcı, ZZ bitkisi, para ağacı: Kusma ve başka mide sorunlarına yol açabilir.
• Soğanlılar: Lale, nergis ve sümbül; özellikle köpeklerin kazıp çıkardığı soğanları.
• Bahçe bitkileri: Zakkum, sarmaşık, siklamen ve krizantem.

⚠️ “Barış çiçeği” ve “gala (kala)” gerçek zambak değildir. Ağzı tahriş ederler ama aynı böbrek hasarını yapmazlar. Kediler için asıl tehlike gerçek zambaklar ve günlük zambaklardır.

Kedi ve köpek: farklı riskler

Aynı bitki türleri farklı etkileyebilir, alışkanlıkları da farklıdır. Evi düzenlerken ikisini de düşün.

Bitkileri hayvanların ilgisini çekmeyecek şekilde yerleştir

Bitkiler güvenli olsa bile yaprakların yenmemesi hem bitki hem hayvan için daha iyidir. Birkaç adım çok işe yarar:

1. Güvenli bitkilerle başla: Herhangi bir yönteme güvenmeden önce zehirli listedeki bitkileri evden çıkar ya da başkasına ver.
2. Asma saksı kullan: Kurdele çiçeği, eğrelti otu ve mum çiçeğini tavana as; kedinin zıplayabileceği mobilyalardan uzak tut.
3. Kapalı ya da yüksek raf seç: Camlı bir dolap, hayvanın girmediği bir odada bitki rafı ya da yakınında zıplama noktası olmayan yüksek bir raf.
4. Toprağı ört: İri çakıl ya da toprağın üstüne tel örgü, kazmayı ve kedilerin büyük saksıyı kum kabı gibi kullanmasını engeller.
5. Bitkiyi daha az ilginç yap: Birçok kedi narenciye kokusunu ve yapışkan yüzeyleri sevmez; saksının yanına (bitkinin üstüne değil) portakal kabuğu ya da çift taraflı bant koy.
6. Daha iyisini sun: Daha kolay ulaşılan bir yere konan bir saksı kedi çimi, ilgiyi çoğu zaman senin bitkilerinden uzaklaştırır.

Kedi çimi ve kedi otu: güvenli bir alternatif

Birçok kedi yeşil bir şey kemirmeye ihtiyaç duyar. Ona kendi saksısını vermek, diğer bitkileri korumanın en etkili yollarından biridir.

• Kedi çimi: Genellikle genç yulaf, buğday ya da arpa filizidir. Tohumları sığ bir saksıya ek; yaklaşık 7–10 günde kemirilmeye hazır olur (tahmini). Her zaman taze bir saksı olsun diye 2–3 haftada bir yenisini ek.
• Kedi otu (Nepeta cataria): Zehirsiz listelenir; birçok kedi üstünde yuvarlanır, oynar. Aydınlık bir pencerede ya da balkonda yetiştir.
• Yer: Kedi çimini kedinin dinlenmeyi sevdiği yere, diğer bitkilerinden uzağa koy.
• Köpekler için: Zekâ oyuncakları ve çiğneme oyuncakları genellikle bir bitkiden daha işe yarar.

Hayvanının zehirli bir bitki yemiş olabileceğinin işaretleri

Belirtiler bitkiye, miktara ve hayvana göre değişir. Genel uyarı işaretleri:

• Salya akması, patisiyle ağzını kaşıması, dudak ya da dilde şişlik
• Kusma, ishal, iştahsızlık
• Halsizlik, saklanma, olağan dışı davranış
• Her zamankinden çok daha fazla ya da çok daha az su içme ve idrara çıkma
• Nefes almada güçlük, titreme ya da nöbet

Zambakta kedi ilk başta normal görünebilir; bu, tehlikenin geçtiği anlamına gelmez.

⚠️ Hayvanının zehirli bir bitki yediğinden şüpheleniyorsan, henüz belirti olmasa bile hemen veterinerine ya da bir zehir danışma hattına başvur. Veteriner söylemedikçe kusturmaya çalışma ve evde hiçbir şey verme. Bitkiyi ya da etiketinin fotoğrafını yanında götür.

Sık karşılaşılan durumlar ve ne yapmalı

Sık sorulan sorular

Sitedeki evcil hayvan dostu bitkiler

Kurdele ÇiçeğiKalatyaBoston eğreltisiSalon PalmiyesiAreka palmiyesiAfrika MenekşesiPeperomiaHavortiya