Soğanları içeride çiçeklendirme: kışın sümbül, lale ve daha fazlası

İki tür soğan

Başlamadan önce soğanının hangi gruba girdiğine bak. Soğuk döneme gerek olup olmadığını bu belirler.

Hangi soğan ne kadar soğuk ister?

Soğutulan soğanları 4–7 °C'de, karanlıkta ve toprağı hafif nemli tutarak beklet. Önerilen soğuk dönemler:

• Kardelen: 10–12 hafta
• Sümbül: 12–15 hafta
• Mavi yıldız (Scilla): 12–16 hafta
• Çiğdem, nergis, müskari, lale: 15–17 hafta
• Cüce süsen: 16–17 hafta
• Amaryllis, kâğıt nergis: gerekmez

Buzdolabında soğanları olgunlaşan meyvelerden, özellikle elmadan uzak tut: meyvelerin saldığı etilen gazı çiçek oluşumunu engelleyebilir.

Çiçek tarihini planlamak

Çiçek istediğin günden geriye say. Soğuk dönem artı içeride 2–4 haftalık büyüme, yaklaşık 14–19 hafta önce başlamak demektir. Kabaca: aralık ortası için eylül başında, şubat ortası için ekim ortasında dik.

Gösteriyi uzatmak için birkaç saksı hazırla ve bunları 1–2 hafta arayla birer birer soğuktan çıkar.

Saksı, toprak ve soğan sayısı

• Drenaj delikli ve derinliği soğan boyunun en az iki katı olan saksı kullan.
• İyi süzülen bir saksı toprağı kullan; soğanların altında en az 5 cm toprak olsun.
• Soğanları uçları saksı ağzıyla aşağı yukarı aynı hizada olacak ve aralarında yarım soğan genişliği kadar boşluk kalacak şekilde yerleştir.
• 15 cm'lik saksıya: 3 sümbül, 3–5 nergis, 5–7 lale ya da 10–12 çiğdem.
• Dikimde gübreye gerek yok; soğan bu yılın çiçeği için besini zaten taşır.

Dikim ve soğuk dönem, adım adım

1. Büyük ve sert soğanlar seç; her saksıya soğan türünü ve tarihi yazan bir etiket koy.
2. Saksıya, soğanların uçları ağız hizasına gelecek kadar toprak koy.
3. Soğanları sivri ucu yukarıda yerleştir. Lalede düz yüzü saksının dışına bakacak şekilde çevir; ilk büyük yapraklar dışa doğru açılır.
4. Soğanların çevresini toprakla doldur, uçları hafifçe görünsün.
5. İyice sula ve fazla suyun süzülmesini bekle.
6. Saksıyı 4–7 °C'de karanlık bir yere al: buzdolabı, ısıtılmayan garaj ya da bahçede en az 30 cm derinliğinde, üstü malçla örtülü bir hendek.
7. İki haftada bir kontrol et; toprak kuruysa yalnızca biraz su ver.
8. Soğuk dönem bitip filizler göründüğünde saksıyı içeri al.

Sümbül camında sümbül

Sümbül (ve bazı çiğdemler) topraksız, kum saati biçimli bir sümbül camında suda çiçeklendirilebilir.

• Camı, su yalnızca soğanın tabanına değecek kadar doldur; suya oturan soğan çürür.
• Kökler camı doldurup filiz 8–10 cm olana kadar 8–12 hafta karanlık ve serin (yaklaşık 7–10 °C) bir yerde tut.
• Suyu haftada bir iki kez tazele ya da tamamla.
• Sonra serin ve aydınlık bir pencereye al; çiçekler genelde 2–4 haftada açar.

Amaryllis ve kâğıt nergis: soğuk gerekmez

Amaryllis: soğandan yaklaşık 2,5 cm geniş ve iki kat yüksek bir saksı kullan. Mantar hastalığı riskini azaltmak için soğanın üçte biri ile yarısı arasını toprağın üstünde bırak. Bir kez iyice sula, sonra yüzey kuruyunca yaklaşık haftada bir sula. Çiçekler yaklaşık 6–12 haftada gelir.

Kâğıt nergis: soğanları birbirine değmeyecek kadar sık, 8–13 cm derinliğinde bir saksı ya da kaseye diz; toprağa ya da suyun soğanların hemen altında kaldığı çakıla. Yaklaşık 4–8 haftada açar. Serin ve güneşli tut; sıcak ve az ışık uzun, devrilen saplar verir.

Filizden çiçeğe ve sonrası

• İlk günler: soğuk dönemden sonra saksıları 4–5 gün, soluk filizler yeşerene kadar yaklaşık 10–16 °C'de, az ya da orta ışıkta tut.
• Büyüme: ardından yaklaşık 16–18 °C'de bol ışık ver.
• Çiçekteyken: doğrudan güneşten ve kaloriferden uzaklaştır; serin geceler çiçeklerin ömrünü uzatır.
• Sonrası: zorlanmış lale ve sümbüller nadiren yeniden iyi açar; genelde atılır ya da beklenti olmadan bahçeye dikilir. Nergisler saklanabilir: yapraklar sararana kadar sula, kurumaya bırak, serin ve kuru yerde sakla, sonbaharda dışarı dik. Çiçek sonrası besleyeceksen ürün etiketindeki talimata uy.

⚠️ Sümbül, nergis, lale ve amaryllis kedi ve köpekler için zehirlidir; en zehirli kısım soğandır. Soğanları ve saksıları erişilemeyecek yerde tut, soğanları kuru soğanla karışabilecek yerde saklama. Evcil hayvanın birini kemirirse hemen veterinere danış.

Sık sorunlar

Sık sorulan sorular

İçeride çiçeklendirilebilecek soğanlar

SümbülNergisLaleAmarilisSüsen