Bahçede su tasarrufu ve yağmur suyu toplama

Kuraklığa dayanıklı bitkiler

Akdeniz ve kurak iklim bitkilerinin yaprakları küçük, gri, tüylü veya mumsudur ya da dokularında su depolarlar. Yerleştikten sonra (genellikle ilk yılın sonunda) çoğu yalnızca uzun kurak dönemlerde sulama ister.

Çalı ve aromatik bitkiler

• Lavanta
• Biberiye
• Adaçayı
• Kekik ve mercanköşk
• Zeytin (ağaç)

Sukulent ve kaktüsler

• Agav
• Frenk inciri
• Damkoruğu (sedum)
• Aloe (ılıman iklimde)
• Ekeverya

⚠️ "Kuraklığa dayanıklı" "hiç su istemez" demek değildir. Yeni dikilen bitkiler kökleri yayılana kadar ilk mevsim düzenli sulanmalıdır.

Malç: toprağı örtün

Çıplak toprak güneş ve rüzgârla suyunu hızla kaybeder. Malç tabakası toprağı serin ve nemli tutar, su için yarışan yabani otları da baskılar.

• Organik malç: ağaç kabuğu, talaş/yonga, saman, yaprak çürüntüsü veya kompost. 5–8 cm kalınlıkta serin (tahmini), çürüdükçe her yıl tamamlayın.
• Mineral malç: çakıl veya kırma taş; lavanta, sukulent ve diğer Akdeniz bitkilerine uygundur.
• Malcı nemli toprağa, yağmurdan ya da derin sulamadan sonra serin; kuru toprağa değil.
• Çürümeyi önlemek için gövdelerden 5–10 cm uzak tutun.

Damla sulama ve zamanlayıcı

Yağmurlama, suyun büyük kısmını yollara, yapraklara ve havaya savurur. Damla borusu ve terleyen hortum suyu yavaşça, doğrudan kök bölgesine verir.

⚠️ Musluğa basit bir zamanlayıcı takın, ama mevsime göre ayarlayın. Sağanaktan sonra çalışmaya devam eden zamanlayıcı, korumak istediğiniz suyu boşa harcar; yağmur sensörü veya haftalık kısa bir kontrol bunu çözer.

Ne zaman ve nasıl sulamalı?

• En iyisi sabah erken: hava serin ve durgundur, daha az su buharlaşır, yapraklar gün içinde kurur.
• İkinci seçenek akşamdır; gece boyu ıslak kalan yaprak hastalığa daha açıktır.
• Yazın öğle saatlerinden kaçının.
• Derin ve seyrek sulayın: haftada bir iki kez bol su derin kök geliştirir; her gün biraz su ise kökleri yüzeyde tutar.
• Sulamadan önce kontrol edin: parmağınızı 5 cm toprağa sokun. Hâlâ nemliyse bekleyin.

Toprağı kompostla iyileştirin

Organik maddece zengin toprak sünger gibi çalışır. Kumlu toprak kompost eklenince daha çok su tutar; ağır killi toprak daha iyi süzülür ve kökler kolay ilerler.

• Her yıl tarhların üst katmanına 2–5 cm kompost karıştırın (tahmini).
• Gereğinden fazla bellemekten kaçının; bozulmayan toprak yapısını ve nemini korur.
• Eğimli alanlarda küçük setler veya bitki çevresinde sığ çanaklar suyun akıp gitmesini önler.

Bitkileri ihtiyaca göre gruplayın (hidrozon)

Susuz ve kuraklık seven bitkiler aynı tarhta olunca ya lavantayı boğarsınız ya ortancayı susuz bırakırsınız. Bitkileri su ihtiyacına göre gruplayın ve her bölgeyi ayrı sulayın.

• Yüksek su bölgesi: sebzeler, saksılar ve genç bitkiler. Küçük tutun, eve veya su kaynağına yakın olsun.
• Orta bölge: çoğu çiçekli çalı ve çok yıllık; kurak dönemde sulayın.
• Az su bölgesi: lavanta, biberiye, adaçayı, zeytin, agav; yerleştikten sonra az ya da hiç sulama.
• Damla hatlarını her bölgenin ayrı vanası veya zamanlayıcısı olacak şekilde planlayın.

Yağmur suyu toplama: depo ve oluk

Küçük bir çatı bile çok su toplar: her 1 mm yağışta çatının her metrekaresinden yaklaşık 1 litre (tahmini). Yağmur borusuna bağlanan bir depo bunu bedava bahçe suyuna çevirir. Önce oluk ve iniş borusu ölçüsünü belirlemek için: FixMeasure oluk hesaplayıcı.

1. Önce yerel kuralları kontrol edin. Çoğu yerde yağmur deposu serbesttir, ama bazı yerlerde toplama sınırlıdır veya büyük tanklar için izin gerekir.
2. Sıkı kapanan kapaklı bir depo veya tank seçin; başlangıç için 200–300 litre yaygın bir boyuttur (tahmini).
3. Parke taşı veya briket gibi sağlam, düz bir zemine koyun. Dolu depo çok ağırdır.
4. Yağmur borusuna bir ayırıcı (yönlendirici) takın; su depoya aksın, taşan kısım giderden gitsin.
5. Yaprak ve sivrisinek girmemesi için tüm açıklıkları ince tel/fileyle kapatın.
6. Olukları ve deponun süzgecini ilkbahar ve sonbaharda temizleyin.
7. Suyu birkaç hafta içinde kullanın; don öncesi depoyu boşaltıp koruyun.

⚠️ Toplanan yağmur suyu içme suyu değildir. İçmeyin, evcil hayvanlara vermeyin; yalnızca bahçede kullanın.

Gri su: yalnızca dikkatle

Gri su; duş, lavabo veya çamaşır makinesinden çıkan hafif kirli sudur. Bahçede yalnızca yerel kurallar izin veriyorsa ve uygun biçimde yeniden kullanılabilir.

• Püskürtmek yerine toprağa, malç altına verin.
• Yalnızca hafif, bitki dostu sabun kullanın; çamaşır suyu, yumuşatıcı tuzlar ve sert deterjanlardan kaçının.
• Gri suyu bekletmeyin; aynı gün kullanın.
• Mutfak evyesi ve tuvalet suyunu kullanmayın.

⚠️ Gri suyu yenen sebze ve otlara, özellikle yapraklı sebzelere ve kök sebzelere dökmeyin. Emin değilseniz yalnızca süs bitkilerinde kullanın ya da hiç kullanmayın.

Çim alanını küçültün ve ne kadar tasarruf edersiniz?

Yeşil çim genellikle bahçenin en çok su isteyen kısmıdır. Bir bölümünü çakıl tarhlar, kuraklığa dayanıklı yer örtücüler veya malçlı çalı sınırlarıyla değiştirmek çoğu zaman tek başına en büyük tasarruftur. Yazın sararmaya bırakılan çim, sonbahar yağmurlarıyla genellikle yeniden yeşerir.

• Tarhları malçlamak: yaklaşık %20–30 daha az su (tahmini).
• Yağmurlama yerine damla sulama: yaklaşık %30–50 daha az (tahmini).
• Öğle yerine sabah sulamak: yaklaşık %10–20 daha az (tahmini).
• Yağmur suyu deposu: saksı ve küçük tarhların sulamasının bir kısmını veya tamamını karşılar (tahmini, yağışa bağlı).

Sık sorulan sorular

Su dostu bahçe için bitkiler

LavantaBiberiyeAdaçayıAgavFrenk inciriZeytin ağacıKekikMercanköşk