Pencere önünde ot bahçesi: mutfak otlarını evde yetiştirmek

Hangi pencere?

Mutfak otlarının çoğu güneşli, açık alanlardan gelir ve ev penceresi onlara bahçeye göre çok daha az ışık verir. Evdeki en aydınlık pencereyi seçin.

• Güney cephe (Kuzey Yarımküre'de): en iyi seçenek; günün büyük kısmında doğrudan güneş.
• Batı cephe: iyi bir ikinci seçenek; güçlü öğleden sonra güneşi, daha sıcak.
• Doğu cephe: yalnız sabah güneşi; maydanoz, nane ve frenk soğanı için yeterli, biberiye ve kekik için zayıf.
• Kuzey cephe: bitki lambası olmadan çoğu ot için fazla loş.

Günde en az 6 saat doğrudan ya da çok parlak ışık hedefleyin (tahmini). Saksıları cama yakın tutun; ama kışın don olan gecelerde birkaç santim geri çekin, soğuk cama değen yapraklar zarar görür. Doğrudan kalorifer peteğinin üstü toprağı ve havayı kurutur.

Pencere önüne hangi otlar uygun?

Tablo, her otun ev içindeki ışık, su ve zorluk düzeyini kabaca gösterir (tahmini). Akdeniz otları daha çok güneş ve daha az su ister; yapraklı otlar biraz daha az ışığa dayanır ama düzenli nem ister.

Tohumdan mı, fideden mi?

Saksı ve toprak

• Drenaj deliği şart. Dekoratif dış saksı kullanabilirsiniz; içinde biriken suyu boşaltmak koşuluyla.
• Boyut: tek bir ot için 12–15 cm saksı; küçük saksılar güneşli pencerede bir günde kurur (tahmini).
• Toprak: bahçe toprağı değil, taze ve kaliteli saksı toprağı. Biberiye, kekik ve adaçayı için yaklaşık dörtte bir perlit ya da ince çakıl karıştırın.
• Su ihtiyacına göre gruplayın: Akdeniz otları bir arada, yapraklı otlar bir arada; böylece yan yana iki saksıyı farklı sulamak zorunda kalmazsınız.
• Nane ayrı saksıda. Sürünen kökleri birlikte dikildiği her şeyi bastırır.
• Pişmiş toprak saksı hızlı kurur (kuraklık sevenlere iyi); plastik nemi uzun tutar (fesleğen ve maydanoza iyi).

Adım adım kurulum

1. En güneşli pencereyi seçin ve saksı ile tabakların sığması için pervazı ölçün.
2. Gerçekten yemekte kullandığınız 3–5 ot seçin; az başlamak bakımı kolaylaştırır.
3. Her saksıya biraz saksı toprağı koyun (Akdeniz otları için çakıl ekleyin).
4. Bitkiyi fide saksısından dikkatle çıkarın, dolanmış kökleri hafifçe açın.
5. Önceki derinlikte dikin, çevresini doldurup hafifçe bastırın.
6. Delikten su gelene kadar bolca sulayın, sonra tabağı boşaltın.
7. Saksıları cama yakın yerleştirin; güneş sevenleri en aydınlık köşeye koyun.
8. Bitkiler eğilmesin diye birkaç günde bir saksıları çeyrek tur çevirin.
9. Köklerin yerleşmesi için ilk hafif hasattan önce yaklaşık iki hafta bekleyin.

Sulama: kuru sevenler ve nem sevenler

Ev içinde en sık yapılan hata, her otu aynı şekilde sulamaktır. Sulamadan önce parmağınızı toprağa yaklaşık 2–3 cm batırarak kontrol edin.

Kuruca sever

• Biberiye
• Kekik
• Adaçayı
• Mercanköşk (oregano)
• Üst 2–3 cm kuruyunca sulayın; asla suda bekletmeyin.

Düzenli nem sever

• Fesleğen
• Maydanoz
• Nane
• Frenk soğanı
• Yüzey kurumaya başlayınca sulayın; pörsümelerine izin vermeyin.

Doğru hasat

Düzenli ve doğru hasat, otları gür ve verimli tutar.

• Uçtan kesin, bir yaprak çiftinin hemen üstünden. O noktadan iki yeni sürgün çıkar. Alttaki büyük yaprakları tek tek koparmayın.
• Bir seferde bitkinin üçte birinden fazlasını almayın (tahmini).
• Fesleğen: çiçek tomurcuklarını görür görmez koparın. Çiçeklenince yaprak üretimi yavaşlar, tadı değişir.
• Frenk soğanı ve maydanoz: dış sapları dibe yakın kesin; yeni büyüme ortadan gelir.
• Biberiye, kekik, adaçayı: yumuşak yeşil uçları kesin; yaşlı odunsu gövdeye inmeyin.
• Kişniş ve dereotu sıcakta çabuk tohuma kaçar; genç hasat edin ve 3–4 haftada bir yeni saksı ekin.

Kışın ışık: LED eklemek

Kışın güney penceresi bile birkaç saatlik zayıf güneş verebilir. Otlar yavaşlar, uzar ve aromasını kaybeder. Küçük bir LED bitki lambası bu sorunun çoğunu çözer.

• Tam spektrumlu (beyaz) LED kullanın; mutfakta doğal görünür.
• Bitkilerin yaklaşık 15–30 cm üstüne asın (üreticinin önerisine bakın).
• Günde 12–14 saat yakın; ucuz bir priz zamanlayıcısı bunu otomatik yapar (tahmini).
• Kışın daha az sulayın; büyüme yavaşlar, toprak uzun süre ıslak kalır.
• Fesleğen soğuğu sevmez: yaklaşık 15 °C'nin üstünde ve geceleri soğuk camdan uzak tutun (tahmini).

Sık görülen sorunlar ve çözümleri

Market saksısı fesleğeni kurtarmak

Marketteki fesleğen saksılarında onlarca fide sıkışık durur. Yer için yarıştıklarından saksı genellikle birkaç hafta içinde çöker. Bölmek bunu çözer.

• Saksıyı sulayın, sonra kök topunu bütün olarak çıkarın.
• Kök topunu nazikçe çekerek ya da keserek 3–5 parçaya ayırın.
• Her parçayı taze saksı toprağıyla dolu 12–15 cm'lik ayrı bir saksıya dikin.
• İyice sulayın ve toparlanması için 2–3 gün sert güneşten uzak tutun.
• Sonra en güneşli pencereye alın ve dallanması için uçlarını koparın.

Artan sapları bir bardak suda köklendirebilirsiniz; kökler 1–2 haftada görünür (tahmini).

Sık sorulan sorular

Bu rehberdeki otlar

FesleğenNaneMaydanozKekikFrenk soğanıBiberiyeAdaçayıKişniş